Je bent hier:

5 veelvoorkomende misverstanden bij het waarderen van een start-up

Start-ups creëren de wereld van morgen. Hoe gaaf is dat! Logisch dus dat veel ondernemers en investeerders enthousiast samen kijken naar hoe ze een bedrijf met interessante en innovatieve plannen kunnen laten groeien. Ze zien daarin allebei volop kansen op de markt. In de eerste contacten gaat het vooral hierover en ontstaat er het gevoel dat beiden elkaar begrijpen en een mooie match zijn.

Net als in de liefde geldt bij het investeren in start-ups dat de ratio in het begin minder een rol speelt dan het gevoel.

Maar... op het moment dat er geïnvesteerd moet worden, gaat het waarderen van een start-up een rol spelen. In die fase wordt het gevoel op de proef gesteld en blijken beide partijen opeens minder op één lijn te zitten en komen er misverstanden aan het licht. Of de verschillen vervolgens overbrugbaar zijn, hangt dan af van de mate waarin men zich samen wil storten in het avontuur (want dat is het investeren in start-ups). In andere woorden: het hangt af van of het verliefde gevoel groot genoeg is.

Welke misverstanden spelen er een rol op als het om waardering gaat? We zetten 5 veelvoorkomende een rij. 

Misverstand 1: waar baseer je de waarde op?

De basis is nog erg smal: het product staat in de basis maar dient doorontwikkeld te worden, het team is klein en het aantal klanten en ook de omzet is nog erg beperkt. Soms wordt er zelfs nog helemaal geen omzet geboekt.

Er zijn dus nog geen of nauwelijks data om een objectieve berekening van de waarde van de start-up te maken. We zien bij gebrek aan goede informatie daarom in de praktijk formules ontstaan, zoals 2x de toekomstige omzet of 10x de toekomstige ebitda of winst. Beetje kort door de bocht dus. Ondernemers baseren zich in de regel op omzetbegrotingen die vaak de vorm van een hockeystick hebben en die na 3-5 jaar leiden tot de status van miljonair. De meeste investeerders houden niet van hockey... en dus ook niet van hockeysticks.

Investeerders bepalen de waarde vooral op het team, het businessmodel en hoe schaalbaar deze is, het onderscheidende vermogen en de salesstrategie. Zij bepalen dus de waarde veel minder op de nauwelijks te onderbouwen begrotingen. Zij hanteren daarbij (soms zonder het zelf te weten) een methode die gebaseerd is op de Berkus-methode. Een heel andere benadering, en in mijn ogen passender.

Misverstand 2: te optimistisch over de vooruitzichten

Elke start-up is ervan overtuigd een baanbrekend concept in handen te hebben, uniek in de wereld en waar iedereen met smart op zit te wachten. Een vorm van verliefdheid op het bedachte concept heeft zich meester gemaakt van de ondernemer. Geweldig om dat enthousiasme te zien! Maar het doet ook denken aan de geniale reclameslogan 'Wij van WC-eend adviseren WC-eend'. Maar hierdoor schat men in de startfase de inkomsten vaak te rooskleurig in, terwijl de ondernemer zelf denkt voorzichtig en realistisch te hebben begroot.

In onze praktijk zien wij dat start-ups vrijwel altijd veel minder omzet scoren in de eerste twee jaar dan ze zelf verwachten. Ervaren investeerders weten dit ook! Dit zorgt er mede voor dat ondernemers de waarde van hun start-up in de ogen van investeerders snel overschatten.  

Misverstand 3: de oprichters zijn cruciaal voor de waarde van de onderneming

Een start-up is vrijwel altijd enorm afhankelijk van de oprichter(s) voor de knowhow, techniek en verkoop. Anders dan bij grote bedrijven zijn zij vaak de onderneming. Ook blijken bij veel jonge bedrijven zaken als producten, contracten en software nog niet goed gedocumenteerd te zijn en zit veel kennis ‘in de hoofden’. Het bedrijf is daarmee kwetsbaar en zal daarmee in de nabije toekomst niet makkelijk zonder de oprichters kunnen worden verkocht.

Deze afhankelijkheid beseffen ondernemers meestal niet, maar het vormt een aanzienlijk risico voor investeerders. Dit noemen we het zogenaamde ‘small-firm risk’. Hoe groter de afhankelijkheid, hoe hoger het risico en dus hoe lager de waarde van het bedrijf. Dit risico kan in de loop van een aantal jaren worden verminderd door het team te verbreden en de interne werkwijze verder te professionaliseren.

De betrokkenheid en de motivatie van de founders om door het vuur te gaan voor hun bedrijf zijn wellicht de belangrijkste redenen om te investeren. Die betrokkenheid tonen ondernemers ook door hun eigen financiële inbreng. Als die beperkt is, leg je als ondernemer in feite alle risico's bij de investeerder. Hoe lager de eigen inbreng, hoe lager de waardering!

Heb je hier in je plannen al aandacht aan besteed en is een deel van je kapitaalvraag gericht op het verkleinen van het small-firm-risico? Investeerders letten daarop!

Misverstand 4: falen is geen optie

Ondernemers houden vaak geen rekening met de mogelijkheid dat hun start-up in betalingsproblemen kan komen.

Anders dan bij grote, gevestigde bedrijven is dit bij beginnende start-ups met een nog negatieve cashflow zelden vanzelfsprekend. Dit geldt met name in de eerste fase waarin de omzet laag is en de kosten hoger en de schulden dus oplopen. Opeenvolgende benodigde financieringsrondes zijn eerder de uitzondering dan de regel. En die rondes moeten dan natuurlijk wel slagen. Anders houdt het snel op.

Als investeerder houd je er daarom in je waardebepaling rekening mee dat falen wel degelijk een optie is.

Misverstand 5: aandeel niet makkelijk te verkopen

Veel ondernemers leven in de veronderstelling dat na een aantal jaren verschillende strategische en financiële partijen op de deur zullen kloppen om het bedrijf te kopen of er in te investeren en daarmee bestaande aandeelhouders uit te kopen. Voor de meeste start-ups lukt dit echter niet, omdat er in de praktijk mogelijk maar weinig geïnteresseerden zullen zijn, zeker als de groei na een aantal jaren veel lager is uitgevallen dan aanvankelijk verwacht. Dit maakt een aandelenverkoop (exit) uitdagender.

Investeerders zullen daardoor in hun waardering van een start-up rekenen met een zogeheten ‘non-marketability discount’ of ‘illiquiditeitskorting’ op de waardering van een bedrijf.

Benieuwd naar hoe zich dit verhoudt tot de praktijk? Kom dan eens sfeer proeven tijdens een van onze bijeenkomsten. Je kunt je registreren als gast voor een persoonlijke uitnodiging of je rechtstreeks aanmelden als gast voor een volgende bijeenkomst in de agenda.

Naar de agenda